Ga direct naar inhoud

Draadalg in je vijver, oorzaak en structurele oplossing

Gepubliceerd door ·

Draadalg (Spirogyra, Cladophora of Oedogonium spp.) zijn lange groene slierten die aan stenen, planten en bodem hangen. Ze voelen glibberig aan. Is meer dan 20% van je vijver begroeid? Dan zijn er te veel meststoffen in het water. Scheppen helpt direct. Meststoffen wegnemen voorkomt dat draadalg terugkomt.

Wil je weten wat er precies speelt in jouw vijver?

De gratis VijverCheck combineert jouw postcode, watertest en vissoort met actuele weergegevens en 120+ wetenschappelijk onderbouwde regels.

Start gratis diagnose →

Symptomen die je ziet

Mogelijke oorzaken

Alarmwaarden, wanneer actie ondernemen?

Referentiewaarden voor koi en goudvis in NL/BE-tuinvijvers. Oranje = check; rood = direct actie.

Meting OK Alert Urgent, direct actie
PO₄ (fosfaat) (mg/L) < 0,05 0,05 - 0,2 > 0,2
NO₃ (nitraat) (mg/L) < 25 25 - 50 > 50
KH (carbonaatharder) (°dKH) 6 - 12 4 - 6 of 12 - 15 < 4 of > 15
GH (totale hardheid) (°dGH) 8 - 14 5 - 8 of 14 - 20 < 5 of > 20

Wat kun je NU doen?

  1. Schep of draai de draadalg eruit. Met een stok of algenborstel haal je in één keer tot 80% weg. Elke gram draadalg neemt stikstof en fosfaat mee uit het water.
  2. Voer 30% minder. Voer dat niet gegeten wordt is de grootste fosfaatbron in de meeste vijvers.
  3. Gebruik een fosfaatbinder. IJzerhydroxide: 5 tot 10 gram per 1000 liter. Meet fosfaat na 48 uur.
  4. Plant meer onderwaterplanten. Doel: 30 tot 50% van het volume met snelgroeiende planten zoals waterpest en hoornblad.
  5. Zorg voor goede stroming. Controleer of het water in de hele vijver beweegt. Hoeken zonder stroming zijn plekken waar draadalg terugkomt.

Wetenschappelijke achtergrond

Boyd & Tucker (1998) beschrijven filamenteuze algenbloei als nagenoeg altijd gekoppeld aan een PO4/NO3-overschot. Schindler (1977) toonde de 0.05 mg/L-drempel voor fosfaat aan. Koper-bestrijders (CuSO4) werken kortdurend maar zijn toxisch voor koi, steur en ongewervelden (Grosell et al. 2007, Aquatic Toxicology 84:162-172) en bovendien verboden in tuinvijvers.

Precieze diagnose voor jouw vijver?

Gratis, op basis van jouw postcode, vissoort en watertest.

Start de gratis VijverCheck →

Veelgestelde vragen

Kan ik waterstofperoxide gebruiken?

Kortdurend ja, 3% H2O2 in doses van 20-40 ml/1000L kan draadalg deels oxideren. Maar overdosering stresst vissen en het pakt de oorzaak niet aan.

Werkt een snoekbaars of graskarper?

Graskarpers (Ctenopharyngodon idella) eten draadalg, maar in Nederland is uitzetten vrijwel onmogelijk (Flora- en faunawet) en ze worden groot. Niet aanbevolen.

Is draadalg schadelijk voor vissen?

Niet direct giftig, maar grote matten kunnen vissen opsluiten en 's nachts O2 verbruiken (respiratie).

Gerelateerde vijverproblemen

Begrippenlijst, veelgebruikte termen uitgelegd
Nitrificatie.
Tweestaps bacterieel proces waarin ammoniak (NH₃) eerst wordt omgezet in nitriet (NO₂⁻) door Nitrosomonas en daarna in nitraat (NO₃⁻) door Nitrobacter / Nitrospira. Kern van elk biologisch vijverfilter.
Nitrosomonas.
Geslacht van aerobe bacteriën die ammoniak oxideren tot nitriet. Actief vanaf ~6 °C, optimum rond 25 °C.
Nitrobacter / Nitrospira.
Bacteriën die nitriet omzetten in het veel minder giftige nitraat. Komen in de tweede helft van de filtercyclus op gang.
Fytoplankton / Chlorella.
Eencellige groene algen die in suspensie zweven en water groen kleuren. Chlorella is het meest voorkomende geslacht in Nederlandse vijvers.
Methemoglobine (bruin-bloed).
Vorm van hemoglobine die geen zuurstof kan binden. Ontstaat bij nitrietvergiftiging, kieuwen en bloed krijgen een chocolade-bruine kleur.
Secchi-diepte.
Eenvoudige maat voor water-helderheid: de diepte waarop een zwart-witte schijf net zichtbaar blijft. <30 cm = sterk troebel.
KH (carbonaatharder).
Buffercapaciteit van het water tegen pH-schommelingen. Uitgedrukt in °dKH, streefwaarde 5-8 voor koi en goudvis.
Dechlorinator.
Middel dat chloor en chlooramines in leidingwater neutraliseert (meestal natriumthiosulfaat-basis). Onmisbaar bij elke waterwissel.
Torpor (winterrust).
Sterk verlaagde-metabolisme-toestand waarin karperachtigen bij <8 °C maanden nagenoeg onbeweeglijk op de bodem doorbrengen.
GH (totale hardheid).
De hoeveelheid opgeloste calcium + magnesium in het water. Bepaalt 'zachtheid'. Uitgedrukt in °dGH. Streefwaarde 8-14 voor koi en goudvis; <5 = te zacht (spierkramp-risico), >20 = te hard.
NH₃ vs NH₄⁺ (ammoniak-speciatie).
Ammoniak komt in twee vormen voor. Bij pH <7 is bijna alles onschadelijk NH₄⁺. Bij pH 8,5 + 25 °C is ~15% het giftige NH₃ (<0,02 mg/L is veilig). Pas daarom altijd op combinatie hoge pH + hoog totaal-ammoniak.
Cyanobacteriën (blauwalg).
Geen echte alg, maar bacterie. Vormt blauwgroene drijvende laag, vaak met muffe geur. Anders aanpakken dan groen water: UV-C werkt beperkt; toxine-risico voor mens en hond. Verwijder fysiek + fosfaatbinder.
Q10-regel.
Bij elke 10 °C temperatuur-stijging verdubbelt bacteriële (en visfysiologische) activiteit. Verklaart waarom ammoniak-pieken in de zomer sneller optreden én waarom nitrificatie in het voorjaar langzaam op gang komt.
Diel O₂-schommeling.
Natuurlijke zuurstof-cyclus over 24 uur: piek rond 16:00 (fotosynthese), minimum rond 04:00-05:00 (respiratie zonder zonlicht). In vijvers met veel algen kan de nachtelijke dip tot <3 mg/L zakken, dodelijk voor koi.
Flashing.
Gedrag waarbij vissen zich snel op hun zij draaien en tegen bodem of objecten schuren. Vrijwel altijd teken van externe parasieten (costia, trichodina, sleeps), huidirritatie of kieuw-pijn. Onderzoek kieuw- en slijmafstrijk bij dierenarts.
TDS (total dissolved solids).
Totaal opgeloste stoffen in mg/L, zouten, mineralen, organische resten. Meetbaar met conductiviteits-meter (µS/cm × 0,65). Koi-vijver normaal 200-600 µS/cm; sterke stijging = regen-/leidingwater-tekort of accumulatie.
PAR (photosynthetically active radiation).
Het deel van zonlicht (400-700 nm) dat algen en waterplanten gebruiken voor fotosynthese. Bepaalt algen-groeisnelheid. Direct zonlicht op vijver >4 uur/dag = hoge algen-druk; gedeeltelijke schaduw beperkt groei.